Evlilikte “Normal” Sandığımız Şeyler Gerçekten Normal mi?
“İyi eş biraz fedakâr olur.”
“Anne önce çocuklarını düşünür.”
“Evlilikte insan bazı şeyleri sineye çekmeli.”
“Eşler birbirinden hiçbir şey saklamamalı.”
Bunları belki siz de yıllardır duyuyorsunuz.
Hatta bazılarının doğru olup olmadığını hiç düşünmeden, hayatın doğal bir parçası gibi kabul etmiş olabilirsiniz.
Ama hiç durup kendinize şunu sordunuz mu?
“Ben bunu gerçekten istediğim için mi yapıyorum, yoksa iyi eş böyle davranır diye mi?”
Çünkü evlilik yalnızca iki insanın bir araya gelmesi değildir.
Her birimiz evliliğe kendi ailemizden öğrendiğimiz kuralları, alışkanlıkları ve “doğruları” da getiriyoruz.
Evliliğe sadece eşimizi getirmiyoruz
Çocukken evimizde kadın nasıl davranırdı?
Baba nasıl konuşurdu?
Sorun çıktığında konuşulur muydu, yoksa herkes susar mıydı?
Sevgi nasıl gösterilirdi?
Kim daha çok sorumluluk alırdı?
Kim alttan alırdı?
Bunları belki hiç bilinçli olarak öğrenmedik.
Ama gördük.
Ve gördüklerimiz, zamanla “normal” gelmeye başladı.
Sonra evlendik.
Kendi ailemizden öğrendiklerimizi, farkında olmadan yeni ailemize taşıdık.
“İyi eş” olmanın görünmeyen kuralları
Belki size de zamanında şunlar söylendi:
İyi eş anlayışlı olur.
İyi anne çocuklarını kendinden önce düşünür.
İyi kadın aileyi bir arada tutar.
İyi erkek ailesinin sorumluluğunu taşır.
Bu cümlelerde yanlış olan tek bir şey yok.
Ama insan bu rollerin içinde kendine hiç yer bırakmadığında başka bir sorun ortaya çıkıyor.
Bir gün:
“Peki ben ne istiyorum?”
diye sormayı unutabiliyor.
Çünkü önce:
“Benden ne bekleniyor?”
sorusunu düşünüyor.
Fedakârlık ne zaman yorucu hale gelir?
Evlilikte fedakârlık elbette vardır.
Bazen eşimiz için bir şeyden vazgeçeriz.
Bazen onun ihtiyacını öne alırız.
Ama bunu yıllarca hep aynı kişi yapıyorsa, fedakârlık zamanla bir tercihten çıkıp beklenen bir role dönüşebilir.
Ve kişi bir gün:
“Ben neden hep anlayan tarafım?”
“Ben neden hep alttan alıyorum?”
“Benim ihtiyaçlarım ne zaman konuşulacak?”
diye düşünmeye başlayabilir.
Burada soru artık “Kim haklı?” değildir.
“Bizim evliliğimizde roller nasıl oluştu?”
sorusudur.
Bazen sorun eşler değil, roller arasında yaşanır
Bir çift tartışırken karşımızda yalnızca iki insan olmayabilir.
Bir tarafta “iyi eş” olma çabası vardır.
Diğer tarafta “kendi hayatımı da yaşamak istiyorum” ihtiyacı.
Bir tarafta “iyi anne olmalıyım” düşüncesi vardır.
Diğer tarafta “ben de sadece anne değilim” duygusu.
Bir tarafta “aileme karşı sorumluyum” düşüncesi vardır.
Diğer tarafta “önceliğimiz artık kendi kurduğumuz aile olmalı” beklentisi.
İşte bazen evlilikte yaşanan çatışmanın altında kişilerden çok rollerin çarpışması vardır.
“Bizde hep böyleydi” cümlesi üzerinde biraz durun
Çünkü aile içinde en güçlü cümlelerden biri budur:
“Bizde hep böyleydi.”
Ama bir şeyin yıllardır böyle olması, sizin için de böyle devam etmesi gerektiği anlamına gelmez.
Belki anneniz her şeyi tek başına taşıdı.
Belki babanız duygularını hiç göstermedi.
Belki evinizde tartışmak ayıp sayıldı.
Belki herkes aile için kendinden vazgeçti.
Bunların hepsi sizin ailenizin hikâyesiydi.
Sizin evliliğinizin değişmez kuralı olmak zorunda değil.
Bazen çiftler “Şunu nasıl değiştirebiliriz?” diye geliyor.
Ama değişimden önce başka bir soruya ihtiyaç duyulabiliyor:
“Biz neden bunu böyle yapıyoruz?”
Neden biri hep fedakâr?
Neden biri hep karar veriyor?
Neden duygular konuşulmuyor?
Neden yardım istemek zor?
Neden anlaşmazlık yaşamak evliliğin kötü olduğu anlamına geliyor?
Bu soruların cevapları bazen bugünde değil, kişinin geldiği ailede ve içinde yaşadığı toplumsal koşullarda saklı olabilir.
Sosyoloji bize şunu hatırlatır:
İnsan sadece kendi seçimlerinden oluşmaz.
Ailesi, kültürü, ekonomik koşulları, toplumsal cinsiyet rolleri ve yaşam deneyimleri de ilişki kurma biçimini etkiler.
Aile danışmanlığı ise bu etkenlerin bugünkü aile ilişkilerine nasıl yansıdığını görmemize yardımcı olur.
“Peki bundan sonra başka türlü yaşamak mümkün mü?”
Çünkü geçmişimizi değiştiremeyiz.
Ama geçmişten getirdiklerimizi fark edip, hangilerini sürdüreceğimize yeniden karar verebiliriz.
Belki bugün kendinize şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir:
“Ben bu evliliği gerçekten istediğim gibi mi yaşıyorum, yoksa yıllardır bana öğretilen ‘doğru’ evliliği mi sürdürmeye çalışıyorum?”
Bazen değişim eşimizi değiştirmekle başlamaz.
Kendimize ait sandığımız bazı “doğruları” yeniden düşünmekle başlar.
Uzman Sosyolog & Aile Danışmanı Öznur Eker
Evlilik ve aile ilişkilerinde yaşanan sorunları; bireysel deneyimler, aile yapısı, yaşam koşulları ve toplumsal rollerle birlikte ele alıyorum.
Ankara’da ve
Türkiye’nin ve dünyanın her yerinden online evlilik, çift ve aile danışmanlığı için iletişime geçebilirsiniz.
15 dakikalık ücretsiz ön görüşme ile yaşadığınız durumu ve size uygun danışmanlık sürecini birlikte değerlendirebiliriz.
Yorumlar